Forecasting vs. Projection – Phân biệt đúng để lập kế hoạch tài chính hiệu quả hơn

Khi lập kế hoạch tài chính, ngân sách hay đánh giá hiệu quả đầu tư, bạn sẽ thường gặp hai thuật ngữ tưởng chừng "na ná" nhau: forecasting (dự báo) và projection (dự phóng). Nghe giống nhau nhưng bản chất lại… khác nhau "một trời một vực"! Việc hiểu đúng và dùng đúng sẽ giúp bạn xây dựng kế hoạch thực tế hơn, linh hoạt hơn và bám sát mục tiêu hơn.


1. Forecasting – Dự báo dựa trên dữ liệu thực

Forecasting giống như việc bạn nhìn vào gương chiếu hậu khi lái xe – bạn dùng dữ liệu quá khứ và xu hướng hiện tại để đoán xem điều gì sắp xảy ra ở phía trước.

🔹 Dựa trên: dữ liệu thực tế, thống kê, mô hình xu hướng
🔹 Tính chất: thực tế, khả thi, dùng để ra quyết định nhanh
🔹 Ứng dụng: lập ngân sách, quản trị dòng tiền, ra quyết định hàng ngày

Ví dụ: Dựa trên lượng đơn hàng 3 tháng trước, doanh thu tháng 6 có thể đạt 1,2 tỷ đồng.

2. Projection – Dự phóng theo kịch bản chiến lược

Projection giống như vẽ bản đồ cho một chuyến đi bạn có thể sẽ thực hiện. Dự phóng giúp bạn hình dung “Điều gì sẽ xảy ra nếu…”, từ đó chuẩn bị các phương án.

🔹 Dựa trên: giả định, mục tiêu hoặc chiến lược dài hạn
🔹 Tính chất: mô phỏng, linh hoạt, giả định "what-if"
🔹 Ứng dụng: đánh giá đầu tư, lên kế hoạch 3-5 năm, phân tích rủi ro

Ví dụ: Nếu mở thêm một chi nhánh vào quý 2, doanh thu có thể tăng 20%.

3. Dùng forecasting hay projection – hay cả hai?

Thật ra, không cần chọn một bỏ một. Tùy tình huống mà phối hợp linh hoạt:

🔸 Forecasting: theo dõi tài chính ngắn hạn, giữ dòng tiền ổn định
🔸 Projection: chuẩn bị cho tương lai, thử nghiệm chiến lược

Lời kết:

Hiểu rõ sự khác biệt giữa forecasting và projection không chỉ giúp bạn lập kế hoạch tài chính tốt hơn mà còn tăng khả năng ứng biến khi thị trường (hay cuộc đời) đổi chiều.

Hãy bắt đầu bằng một câu hỏi nhỏ mà "ám ảnh" không ít người:
"Nếu thu nhập giảm 20%, mình có đủ trà sữa để vượt qua bão giông không?"

Bạn cần giúp xây dựng bảng dự báo hay mô hình dự phóng? Để lại bình luận hoặc inbox nhé – đừng để tài chính của bạn trôi theo dòng cảm hứng!


Nhận xét

Đăng nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Đừng chỉ đoán tương lai – hãy để FP&A tính trước các kịch bản

Hình ảnh
Các chuyên gia FP&A (Financial Planning & Analysis – Lập kế hoạch và Phân tích tài chính) đóng vai trò cốt lõi trong việc hỗ trợ thực thi chiến lược của tổ chức thông qua hai chức năng: lập kế hoạch (planning) và dự phóng (projection) . 1. Lập kế hoạch – Planning: Làm gì để đạt chiến lược? Mục tiêu của chức năng lập kế hoạch là xác định hoặc hỗ trợ xây dựng kế hoạch chiến lược – bao gồm các dự án, sáng kiến, chương trình then chốt để hiện thực hóa mục tiêu chiến lược. Những yếu tố này sau đó sẽ được tích hợp vào vận hành thực tế của doanh nghiệp. Do tính phức tạp và dài hạn (thường kéo dài 3–5 năm hoặc hơn), FP&A cần: Hiểu rõ các chỉ số hiệu quả trọng yếu (KPI) và các yếu tố tạo ra giá trị (value drivers) . Phân tích dữ liệu để đưa ra insight hữu ích hỗ trợ ra quyết định. Cập nhật kế hoạch để phù hợp với môi trường kinh doanh luôn thay đổi. Ví dụ, nếu chiến lược là giảm chi phí bằng cách thuê ngoài , FP&A cần hỗ trợ lập kế hoạch c...
Đọc thêm

Đo lường hiệu quả tổ chức – Kết nối giữa Value Drivers và KPIs

Hình ảnh
Một chủ đề tôi đã từng mất rất nhiều thời gian để suy nghĩ, thử nghiệm, và rút kinh nghiệm từ chính thực tiễn doanh nghiệp của mình:  Làm thế nào để đo lường hiệu quả tổ chức một cách thực sự có ý nghĩa? Trong hành trình đó, kiến thức từ chương trình FPAC (Financial Planning & Analysis Certification) đã cho tôi một cách tiếp cận hệ thống:  Kết nối Value Drivers (các yếu tố tạo giá trị) với KPIs (chỉ số đo lường hiệu suất) . Trong môi trường kinh doanh ngày càng cạnh tranh, việc đo lường hiệu quả tổ chức không chỉ dừng lại ở các chỉ số tài chính truyền thống. Để đảm bảo sự phát triển bền vững, các doanh nghiệp cần tập trung vào hai yếu tố then chốt: Value Drivers (yếu tố tạo giá trị) và Key Performance Indicators (KPIs) (chỉ số hiệu suất chính).​ Value Drivers – Yếu tố tạo giá trị Value Drivers là những yếu tố cốt lõi thúc đẩy khả năng tạo ra giá trị của doanh nghiệp thông qua sản phẩm hoặc dịch vụ. Chúng có thể là:​ Tài chính : Tăng trưởng doanh thu, biên lợi n...
Đọc thêm

Capital Budgeting: Khi chiến lược biến thành con số

Hình ảnh
1. Tại sao Capital Budgeting quan trọng? Trong kinh doanh, có hai loại chi phí: chi phí vận hành hằng ngày và chi phí đầu tư dài hạn. Nếu chi phí vận hành giống như hơi thở – giúp doanh nghiệp duy trì sự sống – thì chi phí đầu tư dài hạn giống như “bước chân” quyết định doanh nghiệp sẽ đi về đâu trong 5, 10 hay 20 năm tới. Những quyết định như xây dựng nhà máy mới, mua dây chuyền sản xuất, mở rộng hệ thống logistic, hay đầu tư vào một dự án hạ tầng cầu đường… đều thuộc nhóm này. Điểm đặc biệt của các khoản đầu tư này là: số tiền lớn, thời gian hoàn vốn dài, và rủi ro cao. Một quyết định sai có thể khiến doanh nghiệp sa lầy nhiều năm, thậm chí mất khả năng cạnh tranh. Vì vậy, các công ty luôn cần một “bộ lọc” để đánh giá: dự án nào đáng đầu tư, dự án nào nên bỏ qua. Và bộ lọc đó chính là capital budgeting – lập ngân sách đầu tư vốn.   2. Capital Budgeting là gì? Capital budgeting là quá trình phân tích, đánh giá và lựa chọn các dự án đầu tư dài hạn nhằm đảm bảo rằng nguồn ...
Đọc thêm