NGHỆ THUẬT GIAO TIẾP CHO NGƯỜI LÀM FP&A - BIẾN NGÔN TỪ THÀNH SỨC MẠNH
Trong công việc FP&A (Financial Planning & Analysis), nhiều người thường nghĩ "giỏi Excel, hiểu mô hình tài chính" là đủ. Nhưng thực tế, một phân tích sâu sắc sẽ mất giá trị nếu người nghe không cảm nhận được thông điệp.
Ngôn từ chính là cây cầu nối giữa dữ liệu và quyết định. Một câu nói thiếu chủ đích có thể khiến thông điệp trở nên mờ nhạt và trôi tuột đi. Nhưng ngược lại, một cách diễn đạt mạnh mẽ sẽ định hình cách lãnh đạo tư duy và hành động.
1. Ngôn ngữ tiêu cực - cái bẫy vô hình
Trong môi trường áp lực, ta thường vô tình sử dụng ngôn ngữ tiêu cực, nhấn mạnh vào điều thiếu sót thay vì giải pháp. Điều này không chỉ tạo cảm giác nặng nề mà còn làm giảm động lực của cả team.
Ví dụ:
- Deadline là từ bắt nguồn từ hàng trăm năm trước, dùng để chỉ ranh giới tử hình trong nhà tù, nếu vượt qua là sẽ bị bắn hạ. Thử nghĩ, một "hạn chót" vốn đủ áp lực, sao ta còn gắn nó với cái chết?
❌ “Phải chạy kịp deadline.”
✅ “Chúng ta cam kết hoàn thành đúng tiến độ.”
- “Đừng quên…”
❌ “Đừng quên nộp báo cáo thứ Sáu.”✅ “Hãy nhớ nộp báo cáo thứ Sáu.”
- “Không vấn đề gì”
❌ “Không vấn đề gì.”✅ “Tất nhiên rồi.”
📌 Bài học: Chuyển ngữ điệu từ phủ
định → khẳng định; từ áp lực → động lực.
2. "Hành lý thừa" trong ngôn ngữ - Hãy bỏ xuống
Giống như đi công tác, hành lý gọn nhẹ giúp bạn di chuyển nhanh hơn. Giao tiếp cũng vậy – bỏ bớt những từ làm yếu đi thông điệp.
Ví
dụ:
✅ “Đội sales đạt kết quả tốt và tôi muốn tăng cường phối hợp.”
✅ “Hôm nay tôi chưa thể gửi, ngày mai 12h có phù hợp không?”
👉 Loại bỏ “but”, “try”, “just” giúp thông điệp trở nên chắc chắn, rõ ràng hơn
3. Những tấm lưới an toàn - khiến câu nói thiếu sức mạnh
Các cụm từ "Tôi nghĩ...", "Tôi hy vọng...", nghe thì lịch sự, nhưng thực tế làm giảm độ tin cậy. Trong giao tiếp FP&A, sự chắc chắn rất quan trọng để thuyết phục lãnh đạo.
Ví dụ:
❌ “Tôi nghĩ lựa chọn này sẽ hiệu quả.”✅ “Lựa chọn này sẽ hiệu quả.”
❌ “Tôi hy vọng quan hệ hợp tác sẽ giúp công ty anh phát triển.”
✅ “Quan hệ hợp tác này sẽ giúp công ty anh phát triển.”
4. Những câu nói sáo rỗng - Hãy làm mới
CEO
và BOD không chờ nghe những khẩu hiệu, họ muốn số liệu, hành động, kết quả.
Ví
dụ:
✅ “Chúng ta có thể tự động hóa đối chiếu hàng tuần để tiết kiệm 6–8 giờ/analyst/tháng, nhờ đó có thêm thời gian cho phân tích chuyên sâu.”
Một
số cụm từ khác cũng cần làm mới:
|
Cliché
thường gặp |
Vấn
đề |
Cách
nói gần gũi, mạnh mẽ hơn |
|
“Think
outside the box” |
Nghe
sáo rỗng, thiếu cụ thể |
“Thử
lật ngược vấn đề, tìm một kịch bản khác để so sánh.” |
|
“It
is what it is” |
Thụ
động, thiếu trách nhiệm |
“Cùng
xem tại sao lại như vậy và cách mình xử lý được không?” |
|
“Low-hanging
fruit” |
Dễ
gây hiểu lầm, mơ hồ |
“Đây
là việc dễ làm, ít tốn nguồn lực mà đem lại kết quả nhanh.” |
|
“At
the end of the day…” |
Dài
dòng, không rõ ý |
“Cuối
cùng thì…” (hoặc bỏ luôn cho gọn) |
|
“Game-changer” |
Nghe
cường điệu |
“Giải
pháp này có thể thay đổi hẳn cách chi phí vận hành của mình.” |
|
“Move
the needle” |
Trừu
tượng, khó hình dung |
“Chiến
lược này có thể giúp EBITDA tăng thêm 5%.” |
|
“Win-win
situation” |
Không
rõ ràng ai thắng gì |
“Hai
bên đều lợi: mình có thêm thị phần, họ có cam kết về sản lượng.” |
🔑 Kết luận
Ngôn
ngữ không chỉ để thông báo – mà để tạo ảnh hưởng và dẫn dắt quyết định.
Với FP&A, mỗi từ bạn chọn đều có thể:
- Củng cố niềm
tin,
- Khơi gợi hành
động,
- Hoặc làm mất
đi sức nặng của phân tích.
✨ Hãy chọn ngôn từ như chọn vũ khí: sắc bén, tích cực và truyền cảm hứng.
👉 Nếu bạn quan tâm đến “nâng cấp
ngôn ngữ tài chính”, hãy comment một cụm từ bạn muốn thay đổi. Biết đâu chúng
ta sẽ cùng xây dựng một “từ điển giao tiếp FP&A” mạnh mẽ hơn!
Nhận xét
Đăng nhận xét